NTTU – Trước sự thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động quốc tế dưới tác động của chuyển đổi số, việc đào tạo nguồn nhân lực không chỉ dừng lại ở kiến thức chuyên môn mà đòi hỏi khả năng phân tích dữ liệu, lý giải hành vi và thích ứng với môi trường làm việc đa văn hóa. Đối với các ngành kinh tế – quản trị, nơi các quyết định ngày càng dựa trên dữ liệu thay vì kinh nghiệm cảm tính, nghiên cứu khoa học trở thành một công cụ quan trọng để hiểu người học, thị trường và xu hướng nghề nghiệp
Nghiên cứu dữ liệu – nền tảng cho đào tạo trong bối cảnh chuyển đổi số
Tại Viện NIIE Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, nghiên cứu không chỉ hướng đến công bố học thuật mà được triển khai như một phương tiện phân tích hành vi học tập, đánh giá mức độ gắn kết của sinh viên và dự báo nhu cầu nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số. Các vấn đề kinh tế và quản trị được tiếp cận thông qua dữ liệu khảo sát thực tế, hành vi người học và bối cảnh vận hành của doanh nghiệp, qua đó giúp rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn đào tạo
Trong năm học 2024 – 2025, hoạt động nghiên cứu của Viện NIIE ghi nhận 13 bài báo quốc tế thuộc hệ thống WoS/Scopus và 10 bài báo trong nước thuộc danh mục Hội đồng Giáo sư Nhà nước. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng công bố mà ở định hướng nội dung nghiên cứu, khi các công trình tập trung vào những vấn đề có thể đo lường và kiểm chứng thông qua dữ liệu, như mức độ gắn kết của sinh viên với chương trình đào tạo, sự hài lòng và lòng trung thành của người học, cũng như tác động của công nghệ đến hành vi nghề nghiệp trong các lĩnh vực kinh tế.
Các nghiên cứu được triển khai theo nhiều hướng khác nhau, từ tiếp cận marketing quan hệ trong giáo dục đại học, phân tích mối liên hệ giữa trải nghiệm học tập và hành vi người học, đến các chủ đề liên quan đến chuyển đổi số như ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kế toán – kiểm toán và sự thay đổi yêu cầu kỹ năng của thị trường lao động. Bên cạnh các công bố trên tạp chí, giảng viên của Viện NIIE cũng tham gia các hội thảo khoa học cấp quốc gia, với các tham luận về gắn kết đại học – doanh nghiệp, mô hình kinh doanh trong hệ sinh thái khởi nghiệp số và các giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong giáo dục.
Những kết quả này cho thấy hoạt động nghiên cứu tại Viện NIIE không chỉ dừng lại ở công bố học thuật, mà đang từng bước cung cấp cơ sở dữ liệu và luận cứ khoa học cho việc điều chỉnh chương trình đào tạo, đồng thời phản ánh rõ mối liên hệ giữa nghiên cứu, hành vi người học và nhu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số.
NIIE kiến tạo hệ sinh thái nghiên cứu gắn với đào tạo và nhu cầu thị trường
Tiếp nối các hướng nghiên cứu theo tiếp cận dữ liệu và hành vi, các đề tài nghiên cứu cấp cơ sở tại Viện cũng được triển khai theo hướng phân tích và dự báo. Trong năm học 2024 – 2025, Viện NIIE thực hiện 6 đề tài nghiên cứu, tập trung vào các nội dung như dự báo nhu cầu nhân lực doanh nghiệp trong giai đoạn 2025 – 2030, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên, cũng như vai trò của trí tuệ cảm xúc trong quá trình thích ứng với môi trường làm việc.
Các kết quả này không chỉ bổ sung chiều sâu cho các công bố khoa học, mà còn được sử dụng như nguồn dữ liệu tham khảo trong quá trình xây dựng và điều chỉnh chương trình đào tạo, góp phần nâng cao mức độ phù hợp giữa nội dung đào tạo và yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
Nếu hoạt động nghiên cứu của giảng viên tạo nên nền tảng học thuật, thì sự tham gia của sinh viên chính là yếu tố phản ánh cách tri thức được chuyển hóa trong môi trường đào tạo. Trong năm học 2024 – 2025, có 80 đề tài nghiên cứu sinh viên được công nhận cấp trường, đồng thời 59 khóa luận tốt nghiệp đã được phát triển thành đề tài nghiên cứu. Điều này cho thấy nghiên cứu không còn là một hoạt động tách biệt mà đã trở thành một phương pháp học tập, nơi sinh viên học cách đặt câu hỏi, thu thập dữ liệu, phân tích và đưa ra kết luận dựa trên bằng chứng.
Sinh viên Viện NIIE thuyết trình các dự án tại các cuộc thi khởi nghiệp
Sự chuyển biến này được thể hiện rõ qua các hoạt động học thuật và các sân chơi nghiên cứu. Cuộc thi NIIE Startup 2025 thu hút 62 dự án tham gia, trong đó nhiều ý tưởng được phát triển từ các nghiên cứu về hành vi tiêu dùng, xu hướng sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường và nhu cầu của thị trường địa phương. Tiêu biểu, dự án “Green Choice – Bộ sản phẩm tuần hoàn từ sầu riêng” của sinh viên Khuất Hồng Trúc Vy, đạt Giải Nhì VietFuture Awards 2025, đã khai thác dữ liệu về xu hướng tiêu dùng bền vững để phát triển sản phẩm có khả năng ứng dụng thực tế.
Cuộc thi khởi nghiệp thường niên “NIIE Startup” năm 2025 dành cho sinh viên
Không chỉ dừng lại ở các sân chơi khởi nghiệp, sinh viên NIIE còn ghi dấu ấn tại Giải thưởng Khoa học và Công nghệ do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, với các đề tài đạt giải Ba tập trung vào những vấn đề xã hội như tác động của môi trường sống đến sức khỏe người trẻ và vai trò của không gian xanh trong đô thị. Các kết quả này tiếp tục cho thấy khả năng chuyển hóa nghiên cứu thành các hướng tiếp cận có giá trị thực tiễn và tính ứng dụng trong bối cảnh kinh tế – xã hội hiện nay.
Ở cấp độ học thuật, việc tham gia các hội thảo quốc tế giúp giảng viên tiếp cận trực tiếp với các vấn đề mang tính so sánh và liên quốc gia, đặc biệt trong các chủ đề như khả năng có việc làm của sinh viên và mức độ phù hợp giữa đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp. Các nội dung này không chỉ phản ánh xu hướng chung của thị trường lao động, mà còn cung cấp thêm dữ liệu tham chiếu để điều chỉnh cách tiếp cận trong giảng dạy và nghiên cứu.
Những trải nghiệm học thuật này được chuyển hóa rõ nét trong quá trình hướng dẫn sinh viên. Trong năm học 2024–2025, với 118 khóa luận tốt nghiệp được triển khai, sinh viên không chỉ hoàn thành yêu cầu học tập mà còn tiếp cận phương pháp nghiên cứu dựa trên dữ liệu, từ việc đặt vấn đề, phân tích đến đưa ra kết luận. Qua đó, năng lực tư duy phản biện và ra quyết định dựa trên bằng chứng được hình thành như một phần của quá trình đào tạo.
Nhìn tổng thể, hoạt động khoa học công nghệ tại Viện NIIE đang được triển khai theo hướng gắn nghiên cứu với thực tiễn đào tạo và nhu cầu của thị trường. Từ các công bố khoa học đến đề tài nghiên cứu và hoạt động đổi mới sáng tạo, một cách tiếp cận đang dần hình thành, trong đó dữ liệu và phân tích hành vi trở thành nền tảng cho việc thiết kế chương trình và phát triển người học. Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, nghiên cứu không còn tách rời khỏi giảng dạy, mà trở thành công cụ hỗ trợ người học hiểu rõ hơn về thị trường lao động, nhận diện xu hướng và thích ứng với môi trường làm việc toàn cầu.
Hồ Quý
